Home » 2020

Jaarlijks archief: 2020

Voortdurend op de vlucht

Door allerlei druk van buitenaf, door opvoeding, scholing, loopbaan enzovoort zijn we geneigd om het geluk te gaan zoeken buiten onszelf, waar het helaas niet te vinden is. Doorgaans ontdekken we dit pas veel later, of helemaal niet. Eigenlijk zijn we voortdurend op zoek en we zijn voortdurend op de vlucht voor onszelf. De kruik gaat echter zo lang te water tot ze barst 1.

‎⁨Wissant⁩, ⁨Nord-Pas-de-Calais⁩ (eigen foto)

Het lijkt wel een eeuwige zoektocht en de energie die we daarbij onbewust inzetten, zuigt ons leeg. Het is een blinde zoekende kracht die ervoor zorgt dat het altijd lastig zal blijven om het roer om te gooien, zelfs als dat nog de enige uitweg uit de impasse is.

Chronische stress

De kracht die ons draaiende houdt doet ons ook opbranden. Uit onderzoek blijkt dat dit proces van burning out vaak een gevolg is van chronische emotionele stress die zich in de loop der jaren in het lichaam heeft opgestapeld, en die verhindert om het leven in flow te leven. De stress zit onderhuids en werkt onbewust. In In an Unspoken Voice 2 legt Peter Levine uit dat deze posttraumatische stress twee verschijningsvormen aanneemt: shutdown en/of hyper-arousal. Al te dikwijls is er een ernstige crisis nodig om ons daarvan bewust te worden.

De stress komt het lichaam binnen op die momenten dat we onze ervaringen nog niet kunnen filteren, in de kindertijd. Dit weten we uit het jarenlange onderzoek van Peter Levine, Gabor Maté, Bessel van der Kolk e.a. Wie de pijnlijke ervaringen meemaakt en de last dikwijls vele jaren meezeult – er zijn vage of ernstige klachten, er is iets maar wat? – doet het gevoelsleven op slot. Het is te pijnlijk om te voelen, en zo ontstaat de vlucht in het hoofd, in het denken. ‘Zolang ik denk hoef ik niet te voelen’ wordt de raison d’être. De emoties worden begraven, soms levenslang. De psychosomatische klachten doen de rest.

Oude pijn

Om de oude pijn of het oud verdriet niet te hoeven voelen installeert het kind een afweermechanisme, dat alle kenmerken vertoont van een soort muur van ontkenning (Ingeborg Bosch). De muur bestaat uit verschillende afweerlagen, een vijftal volgens Bosch: primaire afweer (‘het ligt aan mij, ik ben niet goed genoeg’), valse hoop (‘als ik dit doe dan komt het wel goed’), valse macht (‘het ligt aan de andere’), ontkenning van behoeften (‘ik heb niets nodig, ik ben niet behoeftig’), en allerlei angsten – ook angst is een vorm van afweer. De afweer zorgt er uiteindelijk voor dat we doen wat we doen, en dat we blijven wegvluchten van de oude pijn. We blijven vluchten in het eindeloze denken (en rationaliseren) en het compulsieve doen, het voortdurende bezig-zijn.

Peter Levine spreekt over survival energy als motor van het gedrag waarvan we ergens wel weten dat het niet klopt, en dat ons vroeg of laat in een burn-out zal doen belanden. Het is unstoppable … Tot alle knipperlichten gaan branden, de loopbaancheques worden geactiveerd, en we opnieuw worden klaargestoomd voor het vervolg van de survival of the fittest. Zolang de onderhuidse stress echter niet wordt ontladen, raak je van de regen in de drup.

Zo lang te water tot ze barst

Op een bepaald moment loopt de bobijn leeg, botst het afweermechanisme tegen zijn limieten aan, en dit is paradoxaal genoeg het keerpunt waarop het onzichtbare zichtbaar kan worden. Na een crisis kan het alleen maar beter worden … Never waste a good crisis, zei Winston Churchill.

De kruik die vroeg of laat barst, staat voor datgene wat de onderhuidse stress afdekt, toedekt, in bedwang houdt: het zogenoemde afweermechanisme. Het veelvoorkomende ‘perfectionisme’ 3 valt min of meer samen met dit mechanisme. Het is een overlevingsstrategie uit de kindertijd waarvan de oorspronkelijke functie overbodig is geworden.

Geniale mens

Het begin ziet er nochtans helemaal anders uit. De mens is van nature geniaal creatief 4. Een kind zit zo ingenieus in elkaar dat we er geen idee meer van hebben hoe ingenieus dat wel is. De volwassen ratio met zijn te korte beentjes (dank Boontje) kan dit niet vatten. Het bewuste brein, hoe complex ook, heeft slechts beperkte mogelijkheden (in vergelijking met het onderbewuste). Van bij de geboorte zijn we uitgerust met alle vermogens die we later nodig zullen hebben. Ook het vermogen tot geluk is ingebouwd, zoals er bij aanvang ook een taalvermogen is en een vermogen tot vrije wil.

Vermogen is echter nog iets anders dan ontwikkeling, lees: zelfontwikkeling. Ontwikkeling vergt bewustwording en oefening. Je vermogens ontwikkelen speelt zich immers niet in de buitenwereld af maar binnenin, diep in onszelf, in onze innerlijke ruimte. Zoals de Kum Nye-traditie van het Tibetaans boeddhisme leert is de ruimte buiten het lichaam, hoewel uitgestrekt, toch eindig, terwijl de ruimte binnenin het lichaam ‘oneindig’ is.

En oefening baart kunst, de kunst van het kleine geluk.

Posttraumatische groei en veerkracht

Door je afweermechanisme in kaart te brengen en concreet aan te pakken, en door de opgestapelde stress in het lichaam alsnog te ontladen, ontstaat er ruimte voor ‘posttraumatische groei’ en herstel van je veerkracht.

Prof. existentiële en klinische psychologie Siebrecht Vanhooren (KUL): “Posttraumatische groei sluit de pijn en de angst van het moment niet uit, maar het stuurt onszelf in de richting van een meer authentiek en zinvol leven.” 5

Hypnotische trance biedt de ultieme veiligheid om een fysiek-emotionele ontlading van posttraumatische stress mogelijk te maken

(1) Meer uitleg over deze uitdrukking: https://onzetaal.nl/taaladvies/de-kruik-gaat-zo-lang-te-water-tot-hij-barst/ 
(2) In an Unspoken Voice, How the Body Releases Trauma and Restores Goodness (2010), vertaald als De stem van je lichaam, Trauma’s helen met je lichaam als gids, en het resultaat van 40 jaar onderzoek.
(3) Voor een beschrijving van de kenmerken van dit 'perfectionisme' verwijs ik naar het boek Zeg me dat ik oké ben (Marcel Hendrickx).
(4) Dat de geniaal creatieve mens een hobbelig parcours te wachten staat, met een felle vermindering van de aangeboren creativiteit, blijkt onder meer uit dit NASA-onderzoek: https://ideapod.com/born-creative-geniuses-education-system-dumbs-us-according-nasa-scientists
(5) Bijdrage prof. Siebrecht Vanhooren in dossier Een nieuwe wereld na corona: http://www.psychologies.be/nl/doodsangst-existentiele-crisis-en-posttraumatische-groei-in-deze-tijd/

Zin om je innerlijke ruimte te exploreren en zo jezelf beter te leren kennen?

Mail naar luc@sephira.be

© Luc Van De Steene

Share

Een wereld van verschil: de realiteit en hoe jij ernaar kijkt

Of we binnenkort snel weer het gevoel zullen hebben in een ratrace mee te draaien, valt nog af te wachten. Het is koffiedik kijken of het nieuwe normaal een kopie van het oude normaal zal blijken te zijn, en hoe snel de draaimolen zich weer op gang zal trekken. Voor zij die het al moeilijk hadden, is de toestand nog erger geworden. Voor anderen leek de lockdown net op tijd te komen. In pre-coronatijden begon een coachgesprek dikwijls op dezelfde manier.

© Luc Van De Steene

Foto © Cor Gaasbeek via Pixabay

“Het is een gevoel,” zegt ze, “en ik voel me mottig worden als ik eraan denk. Ik voel me alsof ik op een draaimolen zit. Het draait en het draait. Het stopt nooit. Is het niet op het werk dan is het thuis. Ik moet maar alle ballen in de lucht zien te houden. Het is slopend. Ik voel me leeg.”

Ze gaat verder. “Ik kan soms echt niet meer volgen. Het gaat allemaal zo snel. Die stress. Constant opgejaagd zijn. Nooit fouten mogen maken. Het wordt me te veel. Moet ik nu weer op zoek naar een andere job?! …”

Stoom aflaten. Veel zorgen. Veel gedachten. Wat speelt er onder het maaiveld?

Wat het ook is wat je zoekt, vraag ik, denk je het te zullen vinden terwijl je op die molen rondjes draait? Wat denk je, is het geen idee om er eens af te stappen? Gewoon om te zien wat er dan gebeurt … Stel je voor dat je eraf stapt en dat je vanop een veilige afstand toekijkt. Misschien is de draaimolen wel een metafoor, voor het leven dat je leidt, misschien ook voor de drukte in je hoofd …

Ga eens rustig in een andere stoel zitten en observeer je eigen gedachten vanuit je volle bewustzijn. In de ene stoel zit je Bewustzijn, in de andere de Denker. Vanuit deze positie ben je in staat om los te komen van je overweldigende gedachtenwereld. Het is een bewuste vorm van ‘desidentificatie’.

En zie, er verschijnt een glimlach op haar gezicht … “Ik voel me een stuk rustiger worden,” zegt ze. “Het wordt rustiger in mijn hoofd. Grappig eigenlijk.”

De realiteit is meestal veel milder
dan de verhalen die je erbij bedenkt

De draaimolen is een metafoor

De vraag is: ben je bereid afstand te nemen van deze draaiende drukte? Sta er eens bij stil.

Er is de externe realiteit, waarover je nul controle hebt, en er is je eigen perspectief, dat aangeleerd is. Er zijn de vele verhalen en gedachten die je zelf construeert over deze realiteit. Dit zijn duidelijk twee verschillende werelden. Wat denk je, welke van de twee bezorgt je de meeste stress? – Lees er ‘Vier vragen die je leven veranderen’ van Byron Katie maar op na.

Slechts datgene wat je objectiever begint te zien, door afstand te nemen, kan draaglijker worden. Rusteloze gedachten zijn dikwijls een onbewuste poging om de realiteit te veranderen, wat onmogelijk is. De realiteit gebeurt gewoon. Elke, meestal onbewuste poging om de realiteit te veranderen, levert stress op. Als mens ben je overigens veel meer dan enkel je denken. Door je al te lang te vereenzelvigen met je denken, ga je vroeg of laat onherroepelijk de mist in.

“Hoop zoeken in het denken is waanzin. Hoop zoeken in emoties betekent verdriet en lijden. Hoop zoeken in zelfobservatie is kracht en wijsheid. Het zorgt voor een grotere bewustwording omdat het de aandacht voedt. Zo groei en rijp ik verder.”

Bron: Red Hawk, ‘Self Observation: The Awakening of Conscience’ (2009),
vertaald als ‘Zelfobservatie, Volledig eerlijk kijken naar jezelf’ (2017)

Verwarring in het denken of chaos in het leven hoeft zeker niet het einde te betekenen, wel integendeel. Chaos kan een nieuw begin inluiden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de talrijke post-burnoutverhalen. Eckhart Tolle verwoordt het op deze manier:

“The place where the evolutionary shift happens, or the evolutionary leap, is usually the experience of disorder in a person’s life. (…) It is an opportunity, but often, it is missed.”

Wat denk je? luc@sephira.be

Share

Je eigen leven, begin eraan!

Gratis infoavond

De drukte en onrust in ons hoofd, de zogenoemde inner voices, zijn om te beginnen een signaal. Ze zijn een gevolg van de vaak fnuikende conditionering in het al dan niet verre verleden. Pas door ernaar te kijken en er afstand van te doen – de angsten, de belemmerende gedachten, etc. – komt er ruimte vrij en krijgt transformatie een echte kans. Dan ben je klaar om je eigen leven te beginnen leiden, en niet langer dat van een ander, want dit laatste doe je op automatische piloot.

Hypnotherapie is de toepassing van hypnose (of trance) in een therapeutische context. In zo’n context is het belangrijk om eerst in kaart te brengen hoe de conditionering uit het verleden (onbewust) nog een rol speelt in het heden. Het hier en nu is dus het uitgangspunt. We gaan niet ploeteren in dat verleden. Waarom? Het leven spiegelt onze conditionering aan ons terug in de vorm van onze relaties, allerlei levensomstandigheden en veelvoorkomende levensproblemen. Ook in de patronen die we onderweg hebben aangenomen als verdediging tegen de buitenwereld.

Hoe zit dat precies? Ik ga er tijdens de infoavond verder op in… Ons brein is geconditioneerd door vorige generaties, door de omgeving (epigenetica), de maatschappij, door alle activiteiten en druk van buitenaf. Het wordt als het ware geprogrammeerd, en dit gedurende de meest gevoelige fase in ons leven (tot 7 jaar). Dit wisten de jezuïeten al vierhonderd jaar geleden. Tegenwoordig bestaat er in dit verband nog steeds veel knowledge resistance, wat eigenlijk neerkomt op consciousness resistance.

Om over na te denken: zou ‘consciousness development‘, of ‘consciousness creation‘ zoals het ook wordt genoemd, niet datgene kunnen zijn wat de homo sapiens zo hard nodig heeft om te kunnen overleven?

Het jonge, nog onvolgroeide kinderbrein bevindt zich tot 6 à 7 jaar in een permanente diepe trance, de zogenoemde thèta-staat. In deze state of mind komt de conditionering tot stand, simpelweg door observatie. Hypnose is niets meer of minder dan een geïnduceerde vorm van deze ‘natuurlijke’ trance. In deze trance wordt er van alles mogelijk wat alleen met het denken onmogelijk is. Het onbewuste brein is 200.000 keer krachtiger dan het bewuste brein.

In dit korte filmpje legt dr. Bruce Lipton uit wat de thèta-staat is: https://youtu.be/p4GET5_Juw4

Hypnose – ik beoefen de Ericksoniaanse aanpak – is een eenvoudige en efficiënte methode voor bewustwording, voor herprogrammering en transformatie.

Zin in een kennismaking? Kom dan naar de gratis infoavond:
donderdag 5 maart, van 19 tot ± 21 uur
donderdag 19 maart, van 19 tot ± 21 uur

Sephira, Korte Nieuwstraat 12, 9300 Aalst
No worry, carnaval is voorbij. Parking Keizershallen zal helaas pas vanaf 6 maart terug toegankelijk zijn. Je kunt terecht in de ondergrondse van de Hopmarkt.

Graag inschrijven via luc@sephira.be

Welkom!

Zin in inzicht? Lees dit.

JK zijn de initialen van Jiddu Krishnamurti (1895-1986), een van de grootste denkers van onze tijd. DB zijn de initialen van de wereldvermaarde natuurkundige David Bohm (1917-1992).
Share
Share
Share